NE ARAMIŞTINIZ ?

Bakanlık: E-reçete güvenli değil, "kağıt" reçeteye devam

28 Ağustos 2012

Ancak uygulama süreciyle ilgili gerek saha gözlemleri gerekse bakanlığa intikal eden geri bildirimlerden, hastalara ıslak imzalı reçete verilmediğinin tespit edildiğini belirten Tosun'un yayınladığı genelgeye göre şu düzenlemelere gidilecek:
 
-Hekimler hastaların ilaçlarını SGK'nın sisteminden e-reçeteyle girmeye devam edecek. Ancak bunun için alınan şifreler ıslak imza gibi hukuki bir nitelik taşımadığı için, hekimler e-reçetelerin çıktısını alarak imzalayacak.
 
-Hastane başhekimlikleri, hasta muayenesi yapılan ve reçete düzenlenen tüm polikliniklerde çıktı alınabilmesi için bir yazıcı bulunduracak.
 
-Bu cihazın olmadığı polikliniklerde yazıcı alınıncaya kadar hekimler reçetelerini el yazısıyla yazacak ve imzalayacak.
 
''Yeterince güvenli değil''
 
Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürü Hakkı Öztürk, düzenlemeyle ilgili AA muhabirine yaptığı açıklamada, ''E-reçete''nin, bakanlığın ''E-sağlık'' uygulamasının bir parçası olduğunu söyledi.
 
E-sağlık hizmetiyle vatandaşa ait sağlık uygulamalarının tek sistem altında toplanacağı bir yapı oluşturulacağını anlatan Öztürk, ''Vatandaşlarımız kendilerine ait tüm sağlık bilgilerine, oluşturacağımız bir portal üzerinden alacakları şifreyle ulaşabilecek. E-reçete de bunun bir parçası olacak. Hastalar kullandıkları ilaçları bu sistem üzerinden görebilecek'' bilgisini aktardı.
 
SGK'nın e-reçete sisteminin ise bundan tamamen farklı olduğunu vurgulayan Öztürk, şunları belirtti:
 
''Şu anda hekimlerimiz hastaların ilaçlarını SGK'nın sistemine girerek e-reçeteyle yazabiliyor, ama hastalar bunları göremiyor. Vatandaşlarımız edindikleri alışkanlıklar gereği reçetelerini görmek, eline almak istiyor. Hekimi kendisine reçete vermediği zaman bize dönüş yapıyor. Hekimlerimizin bir bölümünün aldığı şifreyle ilaçları e-reçeteye girdiğini, ancak hastasına yazılı reçete vermediğini tespit ettik. Ancak şifre yeterince güvenli bir uygulama değil. Örneğin hekimin masasında açık kalan sisteme başkaları tarafından girilme riski de var. SGK'nın şifre protokolü, ıslak imzaya eşdeğer hukuksal bir nitelik taşımıyor. Bu nedenle mutlaka reçetelerin kağıda dökülüp hekim tarafından imzalanması gerekiyor.''
 
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile düzenlenen ''E-imza''nın ise hukuksal bir nitelik taşıdığını ifade eden Öztürk, ''Yakında TÜBİTAK ile bir protokol imzalayarak tüm hekimlerimize ücretsiz e-imza temin edeceğiz. E-imza ile girilen reçeteler ıslak imzaya eşdeğer hukuksal nitelik taşıyacak. Elektronik imzaya geçildiğinde ıslak imza gerekmeyecek ancak yine de hastalara reçetenin çıktısının verilmesini isteyeceğiz'' diye konuştu.
 
Elektronik imza yakında başlıyor
 
Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görevli tüm hekimlere hastane başhekimlikleri, aile hekimlerine ise il halk sağlığı müdürlükleri tarafından ücretsiz e-imza temin edilecek.
 
Yine başhekimlikler ve il halk sağlığı müdürlükleri, Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri (HBYS) ve Aile Hekimliği Bilgi Yönetim Sistemleri (AHBS) aracılığıyla ''e-reçete''ye ''e-imza'' atılmasını sağlayacak yazılım desteği sağlayacak.
 
 
http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/21575196.asp
 
 
 
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı Fatih Acar, e-reçete şifresi almayan ve şifre almasına karşın reçetelerini hala elle yazan doktorları uyardı. Acar, "1 Ocak'tan itibaren sistem e-reçete dışındaki yazımları kabul etmeyecek. Doktorlarımız bir an önce şifrelerini alsınlar ve reçetelerini sistem üzerinden yazmaya başlasınlar. Aksi halde ne yazdıkları reçeteler kabul görecek ne de verdikleri sağlık hizmeti" dedi.
 
 
Acar, e-reçeteye en iyi uyumu aile hekimlerinin gösterdiğini belirtirken, yazılan e-reçetelerin yüzde 84'ünü aile hekimlerinin yazdığını belirtti. SGK Başkanı, e-reçete ile sahte reçetelerin önleneceğini, böylece hekimin bilgisi ve kontrolü dışında o hekime ait reçete üretilemeyeceğini vurguladı. Elle yazılan reçetelerde ortaya çıkan 'yanlış ilaç' sorununun da ortadan kalkacağını belirten Acar, diğer kolaylıkları ise şöyle sıraladı:...
 
 
BİR DE AHEF'İN YAZISINA BAKALIM:
 
 
 
 
Sayı: 120                                                                                                      Tarih:03/07/2012
 
 
Konu: E-REÇETE uygulamasının yasal durumu ve uygulama  hakkında bilgi talebi
 
 
 
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA
 
                                                                       ANKARA
 
 
 
Başbakanlık tarafından TBMM’e 11.03.2010 tarihinde 1/836 Esas numarası ile sevk edilen “Kamu Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanun  ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun Tasarısı”nın 2. Maddesi ile  1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 72. maddesinde “1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunda belirtilen protokol defterinin elektronik ortamda tutulabilmesine imkan sağlanmıştır.” gerekçesi ile “ meslek ve sanatlarını serbest olarak icra eden sağlık personeli, sağlık hizmeti verdikleri hastaların kimlik bilgileri ve hastalıklarıyla ilgili kişisel verileri kaydetmek üzere, Sağlık Bakanlığınca düzenlenip il sağlık müdürlüklerince tasdik olunan bir protokol defteri tutmaya mecburdur. Protokol defteri, güvenli elektronik imza kullanılarak elektronik ortamda tutulabilir. Bu durumda protokol defterinin oluşturulması için toplanması gereken kişisel veriler, kişisel verilerin korunması ve bilgi güvenliğinin sağlanmasına ilişkin mevzuatta belirtilen tedbirler alınarak korunur. Protokol defterinin elektronik ortamda tutulmasına  ilişkin usul ve esaslar, 15/1/2004 tarihli 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ve ilgili ikincil düzenlemeler göz önüne alınarak Sağlık Bakanlığınca yönetmelikle belirlenir” şeklinde düzenleme  planlanmaktadır. 
 
Yine aynı Kanun Teklifinin 28. Maddesinde “5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu ile güvenlik elektronik imzaya hukuki bir geçerlilik kazandırılmış, böylece kişilerin ve kurumların elektronik ortamda hukuken geçerli bilgi ve belge oluşturmalarının önü açılmıştır. Ancak farklı taraflar arasında hukuken geçerli bir şekilde belge paylaşımının hali hazırda kanuni bir dayanağı bulunmamaktadır.” ibaresi yer almaktadır. 
 
SGK’nın kurumsal internet sitesinde yayınlamış olduğu “E-Reçete sık sorulan sorular (26.06.2012 tarihli güncelleme)” isimli kılavuzun 21 Numaraları “E-reçete oluşturulurken ıslak imza yerine hekim tarafından ne kullanılacaktır?” sorusuna verilen cevapta “SGK tarafından elektronik imza uygulamasına geçilinceye kadar https://medeczane.sgk.gov.tr/doktor adresinden hekimlere SGK KURUMSAL HEKİM ŞİFRESİ verilecektir. Bu şifrelerin belirtilen web adresinden alınması gerekmektedir. Hekim tarafından alınan bu şifre e-reçetenin sistem üzerinden SGK’ya kaydedilmesi aşamasında kullanılacaktır.” şeklinde bir açıklama yer almaktadır. 
 
5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun Güvenli Elektronik İmzanın Hukuki Sonucu ve Uygulama alanı başlıklı 5. Maddesinde “Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur. Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukukî 
 
 
 
işlemler ile teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez. ”denilmektedir. 
 
Yukarıda zikredilen hususlar çerçevesinde Federasyonumuz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda;
 
1.      Aile Hekimleri "diğer kamu görevlisi" olmaları münasebeti ile tanzim etmiş oldukları reçete resmi evrak niteliğindedir. Resmi evrakların hukuki olarak geçerli olabilmeleri için ıslak imza veya ıslak imza ile aynı hukuki sonuçları doğuran Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmaları gerekmektedir. Aile Hekimlerinin hastalarının tedavileri için uygun gördükleri ilaçların yer aldığı hukuken Resmi Evrak niteliğinde olan Reçeteler için de aynı husus gereklidir.
 
2.      Her ne kadar SGK'nın e-reçete kabul sistemi https yani en az 128bitlik şifreleme anahtarı ile korunan bir web servisi ile çalışmasına ve ahbs yazılımları ile üretilen her reçete bu güvenli alana gidiyor olsa bile hukuken elektronik imza olmaması nedeni ile resmi evrak niteliğini kaybetmektedir. Yaşanabilecek sorunlarda Aile Hekimlerini yasal olarak koruyacak bir unsur bulunmamaktadır. 
 
Tüm bu bilgiler ışığında olası hukuki sorunların önüne geçmek ve hem Aile Hekimlerimizin hem vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla konunun SGK tarafından belirten bir değerlendirme yazısı ile  Federasyonumuzun ve Aile Hekimlerimizin bilgilendirilmesi hususunda;
 
Gereğini arz ederim.
 
 
 
                                                                                  
 
                                                                                  AHEF Yönetim Kurulu adına
 
                                                                                           Dr. Murat Girginer
 
                                                                                                    Başkan